Terug naar Smart Living

Hoe goede slaap de gezondheid verbetert

We weten het allemaal: wie goed slaapt, voelt zich overdag beter. Maar een goede nachtrust draagt op nog veel meer manieren bij aan een gezond leven. Nieuwe inzichten en hulpmiddelen zorgen voor betere slaap en daarmee een betere gezondheid.

Niet iedereen slaapt even goed. Wie slecht slaapt, heeft daar niet alleen de volgende dag last van. Op langere termijn kan een slechte nachtrust ingrijpende gevolgen hebben. Vooral voor ouderen die extra zorg nodig hebben, is het belangrijk het slaappatroon in de gaten te houden. Het belang van goede slaap is niet te overschatten.

Waarom is goed slapen zo belangrijk?
Slaap is al tientallen jaren een onderwerp van onderzoek onder medici en gedragswetenschappers. Zij zijn het erover eens dat goed slapen om de volgende redenen belangrijk is[1].

  • Een goede nachtrust zorgt dat we optimaal herstellen. Tijdens de diepe slaap is niet alleen het lichaam ontspannen, ook de hersencellen zijn minder actief. Zowel het lichaam als de hersenen krijgen dan ook de kans om te herstellen van de inspanningen van de dag.
  • Dankzij slaap leren we beter en kunnen we dingen beter onthouden. De kwaliteit van slaap is van invloed op ons geheugen. Ook blijkt uit verschillende onderzoeken dat goede slaap helpt bij het leren. Zo deden proefpersonen bij verschillende onderzoeken een test beter wanneer ze tijdens het leren en de test hadden geslapen. Hoe de relatie tussen slaap en leren precies is en of het nu de diepe slaap of juist de REM-slaap is die hierbij helpt, wordt nog onderzocht.
  • Slaap zorgt dat we energie overhouden. Dit hebben we overgehouden uit de oertijd, toen het nog niet vanzelfsprekend was dat we iedere dag voldoende te eten hadden. Slaap diende in die tijd om energie over te houden. Nog steeds helpt het om te voorkomen dat je energie verspilt, doordat de frequentie van de hartslag en de ademhaling minder worden en de lichaamstemperatuur daalt.

Ernstige gevolgen van een slechte nachtrust

Iedereen kent de gevolgen van een of meer slechte nachten. Slaaptekort veroorzaakt vergeetachtigheid. Bovendien beïnvloedt het onze stemming en kan het op den duur zelfs tot depressieve klachten. Langdurig slecht slapen, is ook slecht voor het immuunsysteem.

Voor ouderen die extra zorg nodig hebben, is goed slapen vaak een uitdaging. Minder goede slaap komt bij ouderen relatief veel voor. Fysieke ongemakken en medicijngebruik hebben invloed op de nachtrust[2]. Veel mensen met dementie hebben bijvoorbeeld vaak een afwijkend slaappatroon (slecht inslapen, rusteloos slapen, lang wakker liggen) en kunnen bijvoorbeeld in de nacht gaan dwalen[3]. Dat alles heeft ook gevolgen voor zorgverleners. Zij moeten met steeds minder capaciteit zorgen dat cliënten een optimale nachtrust hebben.

Technologische hulpmiddelen kunnen helpen het slaapgedrag in de gaten te houden en zo de nachtrust te verbeteren. Het Internet of Things (IoT) speelt daarbij een belangrijke rol. Er zijn diverse apps voor smartphone en smartwatch die de slaap kunnen monitoren. Daarnaast zijn er ook meer geavanceerde toepassingen, zoals een slim bed of een slim matras. Deze bevatten sensoren die informatie over de cliënt kunnen registeren, zoals de lighouding, de mate van beweging en vitale functies als de temperatuur en hartslag. Meer hierover lees je ook in het artikel over hoe het Internet of Things bijdraagt aan betere slaap.

Nieuwe inzichten over slaap

Wil dat zeggen dat iedereen acht uur per nacht moet slapen? Zeker niet. Niet iedereen heeft precies evenveel slaap nodig. Bovendien is niet alleen het aantal uren slaap bepalend voor de kwaliteit van de nachtrust. Zo heeft de Amerikaanse National Sleep Foundation onlangs een aantal voorwaarden opgesteld voor een goede nachtrust[4]. Dat zijn onder meer: binnen 30 minuten in slaap vallen, niet vaker dan één keer per nacht vijf minuten wakker zijn en bij elkaar niet meer dan 20 minuten per nacht wakker liggen.

Wie niet aan die eisen voldoet, is overigens niet per se een slechte slaper. Het gaat er uiteindelijk om hoe je je de volgende dag voelt. Heb je voldoende energie, ben je niet prikkelbaar en niet snel afgeleid? Dan heb je waarschijnlijk een goede nacht achter de rug.

Maatregelen om beter te slapen

Wat kun je doen om goed te slapen? Een goed bed en een prettig klimaat in de slaapkamer zijn natuurlijk basisvoorwaarden. Veel andere maatregelen zijn in theorie eenvoudig, maar in de praktijk soms nog best lastig om na te leven. 's Avonds laat geen alcohol meer drinken en niet meer op schermen kijken bijvoorbeeld. Ook overdag voldoende bewegen, maar voor het slapen rust nemen, is belangrijk. Andere factoren zijn lastiger te beïnvloeden. Wie stress ervaart, slaapt bijvoorbeeld vaak slechter, wat weer tot meer stress leidt. Tijdelijk en beperkt gebruik van slaapmiddelen kan in een stresssituatie helpen om beter te slapen. Oudere mensen hebben zoals gezegd specifieke uitdagingen als het om slaap gaat.

Inzicht in het slaapgedrag is handig voor wie een betere nachtrust wil. Er zijn verschillende apps die de activiteit tijdens de nacht meten, waardoor te zien is of je snel inslaapt en of je goed doorslaapt. Er zijn inmiddels ook producten leverbaar die met sensoren het slaapgedrag vaststellen. Zo kan een slim matras registreren of iemand steeds in dezelfde houding ligt of juist veel beweegt tijdens de slaap. Dat is vooral handig in de zorg voor cliënten die veel slapen of voor wie goede slaap extra belangrijk is.
 

Bronnen:

[1] Mens en Gezondheid - Waarom is slapen belangrijk?
https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/leven/57759-waarom-is-slapen-belangrijk.html

[2] National Sleep Foundation - Aging and Sleep
https://sleepfoundation.org/sleep-topics/aging-and-sleep

[3] Dementie.nl
https://dementie.nl/onrustig-gedrag/slaapproblemen-bij-dementie

[4] National Sleep Foundation - National Sleep Foundation’s sleep time duration recommendations
https://www.sleephealthjournal.org/article/S2352-72181500015-7/fulltext

           

 


Meer weten? Stel ons je vraag!

Contact